Кейіпкерім Аяжан (есімі өзгертілген-ред) Ақтөбенің белді бір мекемесінде қызмет жасайтын, білімі мен өресі өзіне жететін қыз. Ел аузында Нұр сити деп аталып кеткен, ресми атауы Есет батыр атындағы мөлтек ауданда бір бөлмелі пәтері бар, астында шағын болса да мінген көлігі бар. Сырттай қарасаң, өз аузы өзіне жеткен, толыққанды бойжеткен. Жасы 27-де. Бірақ, ол біреудің көңілдесі. «Папигі» де осал адам емес. Аяжанмен бір кесе кофе ішіп отырып, шағын ғана сұхбаттасып үлгердік. Оқырманға қызық болса, мархабат!

Индира Кереева

kerekinfoaktobe@gmail.com

— Сәлем, Аяжан! Алдымен, сенің оқиғаңды білгіміз келеді. Көңіліңе келмес деп ойлаймын, әр нәрсені өз атауымен атаған дұрыс қой. Көңілдес болуға қалай көндің?

— Сәлем. Бұл сұрақты өзіме де жиі қоямын. Бастапқыда мен бұл жағдайға түсемін деп ойлаған емеспін. Бірақ өмірде күтпеген нәрселер көп болады. Біз бір-бірімізді кездейсоқ жолықтырдық, сөйлесе келе, ортақ қызығушылықтарымыз бар екенін түсіндік. Ол – отбасылы адам, мен де мұны біле тұра қабылдадым.

— Бұл шешімді қабылдау қиын болды ма?

— Иә, басында ауыр болды. Бірақ уақыт өте келе, мен эмоцияларымның жетегінде кеткенімді түсіндім. Біреу үшін бұл – сатқындық, ал мен үшін бұл – махаббаттың басқа түрі. Кейде өзімді ақтау үшін "Бақытты болуға бәріміздің құқымыз бар" деп ойлаймын. Бірақ шын мәнінде бұл бақыт па, әлде уақытша алданыш па – оны анық біле алмаймын.

— Сенің көзқарасың бойынша, мұндай қарым-қатынастың ең қиыны не?

— Белгісіздік. Сен оның бірінші таңдауы емес екеніңді білу. Онымен уақыт өткізгенде бәрі тамаша, бірақ ол үйіне қайтқанда, өзің жалғыз қаласың. Кейде өзіңді екінші орынға қойғандай сезінесің. Сондай-ақ, бұл қарым-қатынастың құпия болуы, үнемі жасырынып жүру – өте ауыр нәрсе. Көпшілік алдында бірге бола алмау, достарыңмен, туыстарыңмен бөлісе алмау – мұның бәрі адамды іштей қажытады.

— Ол саған қымбат сыйлықтар жасаған кездері болды ма?

— Иә, әрине. Ол мені ерекше сезіндіруге тырысатын. Алтын әшекейлер, қымбат сөмкелер, бренд киімдер, тіпті шетелге саяхаттар да сыйлаған кездері болды. Алайда, пәтерімді, көлігімді өзім алдым. Пәтерім үшін әлі ипотекалық несие төлеп жатырмын.Бірақ мен уақыт өте келе түсіндім: бұл сыйлықтар – біздің қарым-қатынасымыздың орнын толтыру үшін ғана берілетін нәрсе еді. Ол мені шынайы өміріне қоса алмайтынын білді, сондықтан осылайша мені ұстап тұрғысы келді. Кейде өзімді жай ғана сатып алынғандай сезінетінмін. Бірақ мұндай қарым-қатынаста эмоциядан гөрі материалдық дүниелер маңызды рөл атқаратынын да түсіндім.

— Өкінген кездерің болды ма?

— Өкінбейтін адам жоқ шығар. "Мұның соңы қандай болмақ?" деп кейде өзімді мүжимін. Бірақ жауап таппаймын. Себебі бұл қарым-қатынаста нақты болашақ жоқ екенін түсінемін. Бір сәттерде өзімді ерекше сезінемін, бірақ басқа уақытта жалғыздықпен бетпе-бет қаламын. Ең қиыны – осы.

— Әйелі екеуіңнің ара-қатынасың туралы біліп қойған кезі болды ма?

— Иә... Бір күні кешкісін ол маған күтпеген жерден қоңырау шалды. Телефонды көтерсем, оның емес, әйелінің даусын естідім. Жүрегім суып кетті. Ол тыныш, бірақ өте салқын сөйлеп тұрды. "Онымен қарым-қатынасың бар екенін білемін. Енді не істейсің?" – деді. Мен не айтарымды білмедім. Үнсіз қалдым. Ол болса: "Ол ешқашан сені таңдамайды. Екеуіңнің араңда не болғанын білемін, бірақ мен отбасымды сақтап қаламын" – деп тұтқаны қойып қойды. Бұл оқиға мен үшін қиын сәт болды. Менің орным қайда екенін, бұл қарым-қатынастың шын мәнінде маған не беретінін түсіндім. Өмірімде бірінші рет өзімді осыншалықты кішкентай, әлсіз, бейшара сезіндім. Сол түні көз ілмедім, келесі күні онымен сөйлесуден бас тарттым. Бірақ ол қайтып келді, кешірім сұрады. Мен оны кешірдім. Солай махаббатымыз қайта жалғасын тапты.

— Осы қарым-қатынастан тағы қандай қиындық көрдің?

— Бірнеше ай өткен соң, мен жүкті екенімді білдім. Бастапқыда шок алдым. Бұл туралы оған айтуға жүрексіндім. Бірақ ақыры шындықты жеткіздім. Ол үнсіз қалды. Біраздан соң: "ештеңе дей алмаймын. Отбасылы адаммын ғой. Жауапкершілік тек өз мойныңда. Өзің шеш" – деді. Сол сәтте менің бар үмітім үзілді. Одан ешқандай қолдау күтпегенім жөн екенін түсіндім. Біраз уақыт ойландым, бірақ басқа амалым болмады. Жалғыз өзім баланы өсіруге дайын болмадым. Ақыры түсік жасатуға шешім қабылдадым. Бұл – өмірімдегі ең ауыр күндердің бірі болды. Менің жанымның бір бөлшегі сол күні бірге кетті. Содан кейін бәрі бұрынғыдай бола алмайтын сияқты. Бірақ, мен бұл кісіге байланып қалғандаймын. Есірткіге тәуелді нашақорлар сияқты орала беремін.

— Ата-анаң бұл туралы білді ме?

— Жоқ, олар ештеңеден бейхабар. Оларға мұндай нәрсені айтуға дәтім бармады. Олар мені жақсы көріп, әрқашан дұрыс жолда жүр деп ойлайды. Егер бәрін біліп қойса, қатты қиналар еді. Менің оларды ренжіткім келмеді. Кейде шындықты айту керек шығар деп ойлаймын, бірақ бәрібір қорқамын. Олар мені түсінбейтіндей көрінеді.

— Одан неге кете алмайсың?

— Бұл сұрақты өзіме мың рет қойған шығармын. Кете алмаймын, өйткені оған моральдық тұрғыда байланып қалғанмын. Ол маған тек сүйікті адам емес, екінші бір өмірім секілді. Оның жанында өзімді ерекше сезінемін, ал жалғыз қалғанда босап қалғандай боламын. Ол мені қинаса да, алдап тұрса да, оған ораламын. Бәлкім, бұл тәуелділік шығар. Кейде кетемін деп шешім қабылдаймын, бірақ ол қайта келіп, жылы сөздерін айтып, мені көндіреді. Сосын бәрі қайта басталады. Бұл шеңберден қалай шығамын – білмеймін.

— Өзің бұл қарым-қатынасқа қандай баға бересің?

— Бұл – жүректі де, жанды да қажытатын қарым-қатынас. Бір жағынан, бұл – өмірімдегі ең жарқын әрі тәтті сәттерді сыйлаған махаббат, ал екінші жағынан, маған ең ауыр азап әкелген байланыс. Бұл – шынайы емес, уақытша жұбаныш. Бірақ мен одан бас тартуға әлі де дайын емеспін. Бұл қарым-қатынас маған бақыт әкелмесе де, оған деген сезімімнің күштілігі мені ұстап тұр. Бірақ оның соңы не болатынын білмеймін...

— Болашаққа қандай жоспарың бар?

— Бір күні бәрі өзгереді деп сенемін. Мүмкін, өзіме лайықты адамды кездестіріп, толыққанды қарым-қатынас құрармын. Бірақ қазірше мен тек осы сәттермен өмір сүрудемін. Кейде болашақ туралы ойланбауға тырысамын, себебі ол мен үшін анық емес. Бірақ бәрібір жүрегімде бір үміт бар – шынайы махаббат пен еркіндікке жетемін деп сенемін.

— Сұхбатыңа рақмет! Өмірде жолың болсын!

"Сырласу" айдарына шығатын хаттарды жібермей оқимын. Кейбірін аяймын, кейбіріне ашуым келеді. Қарапайым нәрсені білмей, осы жерге жылап-сықтап хат жазатындарды түсінбей өтетін шығармын. Бірақ, әркімнің өз басында бір тақсыр тағдыры бар екен. Менің де оқиғамды біреу оқып, мені қарғар. Мүмкін, біреу аяушылық танытар. Мен ешкімнің пікіріне мұқтаж емеспін. Тек, өз ішімдегіні бөлісіп, сәл де болса жеңілдесем деген ниет.

Көңілдес десе шошына қараймыз. «Көңілдесі бар екен» деген сөз ерген адамға көзқарасымыз жақсы емес. Бірақ сол «көңілдеске» неге құмар адамдар? Себебін анықтап көрдіңіз бе? Ол – өмірді сүйетін, өзінің рахаты мен ләззаты үшін өмір сүретін, барлығынан ләззат алатын, төсекті міндетім деп емес, рахатым деп қабылдайтын жан. Солай екеніне келісесіз бе? Еркекті де тартып тұратын сол «магнит» емес пе? Жасым қазір 45те. Кемпір емеспін, бірақ жас та емеспін. Өз жасыма сай бір басына энергиясы жететін келіншекпін. 3 балам бар. Күйеуім бар, бірақ күйеуімнен әбден көңілім қалған. Жастау кезімізде көзіме шөп салып, талай қатындармен ойнас қылғаны бар, тіпті көзімше ақ төсегіме әкеліп, көңілдесімен көңіл қосқаны бар, қол жұмсағаны бар, бәрі қосылып, оған деген сезім, сыйластық дегеннің бәрін көңілімнен де, жүрегімнен де өшіріп тастаған. Балаларым толық отбасында өссін деп амал жоқтықтан, бәріне көніп, екеуміз бір шаңырақта тұратын көршілер секілді өмір кешіп келеміз. Тіпті екеуміз екі бөлек жатамыз. Бір қатынасқа түспегенімізге де біраз болды. Ол да сұрамайды, өзінің сыртта біреуі бар шығар. Болса бола берсін. Тек менен аулақ болса болғаны, тіпті басым ауырмайды. Үйде көргім келмегендіктен, жолсерік болып жұмысқа шығып кеттім. Сол сапарларда түрлі еркектермен төсектес те болдым. Санасам, ұзын саны 70 еркекпен жатыппын. Бір реттік төсектес болғасын, кімнің кім екенін сұрап та жатпайсың ғой, тіпті есіңде де қалмайды. Сондай көңілдестерімнің бірімен жақсы сөйлесіп, араласып, кейін де тұрақты кездесіп тұратын болдық. Оның да отбасы бар. Әйелімен ара қатынасы қандай екенінен хабарым жоқ. Маған ол керек те емес. Мен де, ол да қасымыздағы жан жарымыздан көрмеген жылуды сырттан іздеп жүрген жандармыз. Өзі менен бес жастай үлкендігі бар. Осылай кездесіп жүргенімізге 4 жылдай болды. Кездесу кезінде, әңгіме арасында бала-шағасы бар екенін айтып қалатын. Одан әрі қазбалаған емеспін. Ол да менің бала-шағам, байым бар екенінен хабардар. Екеуара уақытты көңілді өткізіп, бір біріміздің қажеттіліктерімізді өтеп, рахатқа батып қана жүргенбіз. Бірақ, аяқ астынан өміріміз өзгеріп кеткелі жатыр. Бәрін басынан бастап айтайын.

Күйеуімнен жеріп, жолсерік боп жұмысқа енді тұрған кезім. Қасымда серігім Айнагүл де көзі дөңгеленіп, былқ -сылқ еткен әдемі келіншек. Негізі мені осындайға ауыздандырған сол десем де болады. Бір күйеудің қорлығынан әбден шерменде боп қатып қалған көңілімді ыстық шәймен булап отырып, ішімдегі бар сырымды ақтартып алды да:

• Ха! Сен де страдать ететін адамды тапқан екенсің?!- деп алақанын санына шарт еткізді.
• Қазір мен бір-екі жігітті шақырамын, күшті көңіл көтереміз.

Сөйтті де кезекті бір станцияға келгенде біреулерге хабарласты. Көп ұзамай, жымың-жымың еткен екі жігіт ағасы біздің купеге кіріп келе жатты. Солармен күліп-ойнап әңгіме айтып, біразға дейін отырып қалыппыз. Әйтеуір, бір кезде екеуміз екі жігіттің қойнында жатқанымыз есімде. Содан кейін де Айнагүлмен талай еркектің басын айналдырдық. Адамның оған да еті үйренеді екен. Тіпті кей кезде арым мазалап бара жатса, күйеуімнің менің сыртымнан жүріс жасап, көңілдестерімен жүргенін елестетіп, өзімнің ісім соған жауап қайтару секілді көрінетін еді. Осылай екі жыл өтті. Кезекті бір сапарымызда біздің вагонға бір кісі мінді. А нүктесінен Б нүктесіне дейін баратын пассажир екен. Билет тексеріп жүріп, аты-жөнін біліп алдым. Дене бітімі, киген киімі, үстіне сепкен әтіріне дейін ұнап барады. Шәй апарып берген боп, күлімдеп болмашы бір әзіл айтып кеттім. Ол да кетәрі емес екен, бір қарасам «қарындас, шәйім суып қалды» деп өзі менің купеме келіп тұр. Ішке кіріңіз деп, қасыма отырғызып, дастархан жайдым. Ішіп-жеп, біраз әңгіме айтып, хал-жағдай білісіп, таныстық. Менен бес жасқа үлкендігі бар, дәрігер боп қызмет етеді екен. Телефон алмастық. Сол түні бірге болдық. Ертесіне ол өз станциясынан түсіп қалды. Содан бері хабарласып, кездесіп жүрдік. Араға уақыт салып, тіпті бір бірімізге бауыр басып қалғандай, әр сенбі-жексенбі тұрақты кездесетінді шығардық. Ал мен жұмысқа шықсам, ол күтіп алып, менімен бірге сапар шегетін. Үш баласы бар, отбасы бар еркек екенін айтқан. Аса мән бермедім. Ол көрікті де сымбатты болатын. Қасында жүрсең өзіңді бақытты сезінесің, əңгімелері де əсерлі, ішіңді пыстырмайтын. Бір күніміз,бір күнімізден қызықты өтетін. Осылай екеуміздің махаббат оқиғамыз жалғаса берер ме еді, егер...

Бір күні ұлым үйленетіін айтты. Қуандық. Ағайын-туыстарға хабар беріп той қамына кірісіп кеттік. Алдымен жаңа құдалармен таныс-біліс болайық деп тәтті шайға шақырдым. Сөйтсем, құда болып өзімнің көңілдесім келіп тұр. Екеуміз де бір бірімізді көріп абдырап қалдық. Бірақ сыр білдірмедік. Мен оның қызын келін ғып түсіргелі жатыр екем. Жастар өте бақытты. Олардың арасына түсер жай жоқ. Үйленбе дей алмаймын. Оның әйелімен де сол тәтті шәйдің үстінде таныстық. Мұндай оқиғаны кинолар мен сериалдарда ғана көретін едік, енді міне, өз басыма келіп отырғанына таң қалып мен отырмын. Ол да бұл жағдайға таңырқап отырған сияқты. Тәтті шай жақсы өтті. Жаңа құдалармен таныстық, білістік. Қонақтар абыр-сабыр болып жатқанда, оңашаға шығарып алып, көңілдес-құдам мені құшақтап сүйіп жүр. Құдды жастар емес, біз үйленгелі жатқандай, көзі жайнап кеткен. Сонымен құдаластық. Құдалық, тәтті шәй өткесін, көңілдесіммен тағы бір рет өзіміздің пәтерімізде кездестік. Айтпақшы, ол екеуміздің кездесуімізге деп бір бөлмелі пәтер алған. Екеуміздің махаббат ұямыз болған сол жерге барып, мауқымызды басқан соң, басымызға түскен жағдайды ақылдастық. Енді туған құда-құдағай болғалы жатырмыз. Бірақ, бір бірімізден бас тартқымыз келмейді. Менің басымдағы оқиғаны оқыған оқырман сөге жамандаса да, ендігі жайым осы болмақ. Туған құдаммен көңілдес болу жазған екен маңдайыма. Келініме де туған қызымдай қарайтыныма сенімдімін. Ең бастысы, балаларға біздің жолымызды бермей, бір біріне адал, бақытты болып өмір сүрсе екен деп тілеймін.

Маржан, қала тұрғыны

(кейіпкердің есімі өзгертілген)

«Мені анам некесіз туған»

 Тағдырым әуел бастан дұрыс басталмаған. Өмірге келе сала сынақтан көз ашпай келемін.  Адамның бақыты-бала деген. Екі балам бар. Бірақ қазір сол балалаларымды құшағыма баса алмай, сағыныштан құса болып жүрмін. Редакцияға келген келіншек осылай деп мұң шақты.

Айгерім Жұмабаева 

kerekinfoaktobe@gmail.com

• Екі баланың анасымын. Жасым отызда. Осы жасымда өмірден көргенім көп болды. Менің өмірім әуел бастан дұрыс басталмаған. Олай дейтін себебім, бар. Мен некесіз туған қызбын. Әкемді, өзімнің тегімді білмеймін. Мені өмірге әкелген анам менен бас тартып, балалар үйіне тапсырып жіберген. Нағашы әжем мені балалар үйінен алу үшін, үлкен атамның тегіне жазып, мені сол жерден алып шығады. Осылай мені тағдырым өтіріктен басталады. Әлі сол күйі тағдырдың тауқыметін тартып келемін. Сынақтан сынақ көріп келемін. Осы жасымда неліктен көп сыналдым екен деген ой келеді. Мен өзімнің тегімді білмеймін. Руымды, арғы атамды білмеймін. Әкемді іздеп  түрлі бағдарламаларға бардым. Олар суретін сұрады. Менде суреті де жоқ. Ал, анамнан әкем туралы сұрасам болды, қабағын түйіп, ол туралы ештеңе айтпай қалады. Осылайша өмірім өте берді. 22 жыл бойы мені нағашы әжем тәрбиелеп, өсірген. Әжем мені түйенің сүтімен, жұмыртқамен  өсірген. Қолындағы барын менің аузыма тосып бағып-қақты. Анамның бермеген жылулығын, махаббатын әжем берді.  Мен тек әжеммен бірге  тұрдым. Ал, анам болса өз тағдырымен кетті. Басқа адамға тұрмысқа шықты,-дейді Ғалия.

Ғалияның нағашы әжесі қайтыс болған күннен кейін оның да өміріндегі ең ауыр кезеңдер басталған. Жағдайы кетіп, өмірден түңілген кездері көп болған.

• 2015 жылы нағашы әжем қайтыс болды. Сол күннен бастап өмірім өзгерді. Тағдыр тауқыметі мені сынауын тоқтатпады. Әжемнің садақасы кезінде отбасымызда жанжал шықты. Сол баяғы үйдің дауы. Бір үйдің адамдары үйге таласып жататынын кинодан көруші едік. Енді сондай жағдай тура менің өмірімде болып жатты. Әжемнің үлкен қызы садақа үстінде «үйді бөліске саламыз» деп айқай шығарды. Әжем өлер алдында нотариусқа барып, үйдің бір бөлігін маған, бір бөлігін үлкен қызына (нағашы апама) жаздырып кеткен екен. Соған үлкендер дау шығарып, қарсы болды. «Саған қайдағы үй, өз үлесіңді шешеңе бер» деді. Мен өз үлесімді мамама бергім келмеді. Себебі, мені баққан жоқ. Бір бауырына басым, қызым деп басымнан сыйпаған емес. Өзі басқа адамға тұрмысқа шығып кетіп қалды ғой. Қалайша мен өз үлесімді беремін? Барлығына өз ойымды айтып  қарсы шықтым.  Сол кезде қатты ұрыс болды. Мен ондай айқайды көтере алмай, талма ұстап ауырып қалдым.   Сол уақытта еркімнен тыс «үйден бас тартамын» деген құжатқа қол қойдырып алады. Сөйтіп, мен дымсыз қалдым. Ал, мамам өз үлесін алып, үйді сатып үлкен нағашы апам екеуі бөлісіп алған. Өздерінің несиелерін жауып үйдің ақшасын жұмсап жіберді. Мені балаша алдап, шешемнің қолыма ұстатқаны тек 50 мың теңге,-деп көзіне жас алды кейіпкер.

Ғалия осылайша бір күнде дымсыз қалады.  Баяғы жылы үйі, әжесінің ыстық тамағы жоқ. Жас қыз қайда барарын білмейді. Солай анасы бірге тұруды ұсынады.

• Әжем қайтқаннан кейін, үйсіз-күйсіз қалдым. Қайда барарымды білмей сандалдым. Сол уақытта анам «біздің қолымызда тұр» деп шақырды. Өгей әкем, анаммен бірге тұрдық. Ол үйде де жағдайым мәз болмады. Қит етсе, қабақтарын түйіп, маған ұрысуға дайын тұрды. Өгей әкем ішімдіктен бас алмайтын. Екі күннің бірінде ішімдік ішіп, аузына келгенін айтып отыратын. Күнде көретініміз сол. Өгей әкеммен келісе алмадым. Ішіп алып, маған басқа көзбен қарайтын болды. Аузынан боқтық сөздері кетпеді.  Содан мен ол үйде тұрғым келмеді. Тек үйден кетудің амалын іздедім. Ол кезде жұмыс жасамаймын. Жас едім. Сөйтіп жүріп, бір күні досыма бар жағдйды айттым. Тұрмысқа шығып, мына үйден кеткім келеді деп. Ол өзінің Орал қаласындағы танысымен таныстырды.  Телефон арқылы танысып, сөйлесіп жүріп, 2016 жылы Орал қаласына тұрмысқа шықтым. Жолдасым жақсы болды. Өзінің жұмысы бар, үйі бар отбасын асырайтын шамасы болды. Ол да мені жақсы көрді, арамызда махаббат болды. Отбасымыздың бақытты күндері басталды. Өзім іштей қуанып жүрдім. Барлық көрген қиындықтарым артта қалып, тек алдымда жарық өмір тұрғандай күйде жүрдім. Бойыма бала бітіп, қуанышымыз еселене түсті. Жолдасым да, мен де балаша мәз болып жүрдік. Жүктілік жақсы өтті. Аман-сау ай-күнім жетіп, дүниеге қыз  әкелдім. Осылайша отбасымыз толығып, бақытты күндеріміз өте берді. Дегенмен, қуанышымыз көпке бармады,-деп күрсінді бұрынғы жолдасын есіне алып.

Бақытты отбасылық өмірі, дүниеге бала әкелгеннен кейін өзгереді.

• Мен босанғаннан кейін жолдасым екеуміздің арамызда ұрыс жиі болатын болды. Оған менің баламен үй шаруасына үлгермей қалуым себе болатын. Түнде бала жылап, кейде таңертең ерте тұра алмай қалатын едім. Бірінші бала болған соң, білмейтінім көп еді. Осындай жағдайларды пайдаланып, қайын апам да тиісетін болды. Жолдасымды маған айдап салатын болды. Жолдасым ішіп келіп, маған қол көтеруді шығарды. Тіпті ұруды әдетке айналдырып алды. Ұрып-соғуы басылмады. Бір күні күйеуім ішіп келіп, бөренемен басымнан қатты ұрды. Мен соққы алып, басымнан жарақат алдым. Сол соққыдан кейін, ауру пайда болды. Басымнан алған  жарақатымнан кейін   дәрігерлер эпилепсия диагнозын қойды.  Ол аздай, 2019 жылы жол-көлік оқиғасына ұшырап, тағы басымнан жарақат алдым. Ауруым асқынып кетті. Содан кейін талып қалуым жиілеп кетті. Мен жолдасымның соққысына шыдай алмай, ажырасуға шешім қабылдадым.  Солай ажырасып, қызыммен Ақтөбеге қайтып келдім. Анаммен бірге тұрдым. Бұл жақта да сыйым болмады. Ажырасып баламен келген қызды ешкім жақтырмады. Өгей әкем сол баяғы әдеті. Жұмыс істеуді ойламады. Тапқанын тек арақ ішумен құртатын еді. Мені үйге сыйғызбады. Отырсам опақ, тұрсам сопақ қылды. Өздерінің екі баласы бар еді. Мені адам есебіне алмайтын еді.  Өгей әкемнің де көрсеткен қорлығы жаныма батып, Қызылорда қаласындағы түп нағашыларыма хабарласып, қызымды алып сол жаққа кетіп қалдым,-деді Ғалия.

Басына пана сұрап, жасайтын жұмыс іздеп нағашыларына барған Ғалияны басқа өмір күтіп тұр еді.

• Нағашыларыма бар жағдайымды түсіндіріп Қызылордаға келдім. Олар маған жұмыс емес, күйеу тауып берді.  Егде жастағы, жұмысы бар, қой аузынан шөп алмайтын кісі, осыған тұрмысқа шық деді нағашыларым. Қызымды жетектеп сол кісіге тұрмысқа шықтым.  Үй шаруасымен айналысып, тамақ-шайын жасап үйде отыратын едім.  Бірақ менің ауруым асқынып кетті. Ол жақтың ауасы ыстық болғасын талмам жиі ұстайтын. Барған жерім менің ауыратынымды жақтырмады. Ауру қатын кімге керек болады дейсің? Қолымызда қайын сіңілім тұрды. Ол да мені жақтырмады. Ол сылтау іздеп, жолдасым екеуміздің арамызды суытты. Қайын сіңілім ауруымды сылтау қылып ұрыс шығаратын болды. Бірде үйде мені ұрлықшы қылып, шу шығарды. Мен қатты ашуланып, көтеріліп кеттім. Бір жағынан, талмам ұстап бәрі қосылып кетті. Қайын сіңілім жедел жәрдем шақыртып, мені есі дұрыс емес деп хабар берген. Со күйі мені ауруханаға алып кетті.  Психдиспансерге есепке қойған екен. Оны өзім артынан білдім. Түрлі дәрілер ішіп, бойыма біткен баламды түсіріп алдым. Бұл жағдай күйеуіме ұнамады. Бәріне мені кінәлі қылды. Ауырғанымды бетіме басып, менен бас тартты. Тіпті, Ақтөбеге өзі билет алып, қызым екеумізді пойызға мінгізіп жіберді. Солай мені Ақтөбеге қайтарып жіберді. Қайтып келгеннен кейін де жағдайым дұрысталмады-,дейді келіншек.

Сол баяғы үйіндегі жанжалдан кеткісі келіп, әлеуметтік желіден жұмыстар іздей бастайды.

• Ақтөбеге қайтып келген соң, жағдайым еш өзгермеді. Үйдегі қазан-ошақтың дауы бітпеді. Мен осы жолы өзім әлеуметтік желіден жұмыс іздеп басқа қалаға кеткім келді.  Солай Ресейдің Тверь қаласынан жұмыс тауып алдым. Айлығы 450-500 мың теңге екен.  Қызымды анама тапсырып, жолға шығып кеттім. Ол жақта колбаса шығаратын цехта жұмыс істедім. Уақытылы ақшамды алып отырдым. Мамаға салып жіберіп жүрдім. 10 ай бойы жұмыс істедім. Бірде жұмыс уақытында колбаса тиелген контейнер үстіме құлады. Қатты соққыдан ішім жыртылып жарақат алдым. Ішімнен қан кетіп жедел жәрдеммен аурухана алып кетіп, ота жасады. 2 апта ауруханада жаттым. Ауруханадан шығып, жұмысыма хабарласып едім. Ол жұмыстан мені шығарып жіберіпті. Ауру адам оларға да керек болмай қалды. Сөйтіп, баратын жерім болмай вокзалға келіп, қалған ақшама билет алып, Ақтөбеге қайтуды ойладым. Вокзалда тұрғанда талмам ұстап құлап қалыппын. Сол кезде мені бір кісі көріп, құтқарып қалды. Жедел жәрдем шақырып, ауруханаға апарады. Солай маған көмек берген өзге ұлттың азаматымен танысып, сөзіміз жарасып кетті. Сол үйде бірнеше уақыт тұрдым,-дейді кейіпкер.

30 жастағы Ғалияның туғанынан көрмеген құқайы жоқ. Оны ешкім бауырына басып, айналайын демеген. Еш пендеден жылу көрмегендіктен, аласұрып, жанын қоярға жер таппайтындай.

• Бірде көшеде жүргенде бізді полицейлер тексерді. Менің тіркеу уақытымның мерзімі өтіп кеткен екен. Құжатымыз дұрыс болмай шықты.  Сөйтіп мені көшеде жүрген жерімнен мигранттар отыратын мекемеге апарып қамады. Сол жерде отырдым. Сонда осы адам менің жағдайымды біліп, аптасына екі рет тамақтарын алып келіп жүрді. Сол мекеменің басшылығына шығып, өзі бәрін дайындап беремін деп, мені алып шықты.  Маған ұшаққа билет алып, Астана арқылы Ақтөбеге қайтарды.  Менен кейін, екі айдан кейін Ақтөбеге мені іздеп келді. Сөйтіп, мен үшінші рет өзге ұлттың азаматымен бас қостым. Ол Орал қаласынан жұмыс тапқан. Сол жаққа қызымды алып бірге кеттім. Жақсы тұрдық. Аяғым ауыр болды. Бір жағынан мамам хабарласып мазамды алатын еді. Қашан келесің, мында өгей әкең маза бермей жүр деп, қайта-қайта мазамды алды. Мен қызымды алып қайтып келдім. Жолдасым Оралда қалды,-деді Ғалия.

Ғалия өгей әкесінің анасына қол көтергенін көріп, шыдай алмай полицейлерге ұстатып жіберген.

• Ішімдіктен басқаны көрмейтін өгей әкем анама қол көтерді. Мен анамды ұрып жатқанына шыдай алмай, полиция шақырттым. Полицейлер келіп өгей әкемді алып кетті. Сол үшін мамам маған қатты ренжіп, ұрысты. Мен анамды қорғағым келді. Ал анам мені түсінбеді. Күнде бір сылтау тауып маған ұрысуды қоймады. Тек ақша тапсам ғана жақсымын. Қалған уақытта керегім жоқ ешкімге.  Аяғым ауыр болса да жұмыс жасап жүрдім. Ақша табудың  айласы. Қан кетіп уақытымнан ерте босанып қалдым. Ауруханада 1 айдай уақыт жатып шықтық. Перзентханадан жолдасым шығарып алуға келді. Бәрі жақсы болды. Үйге сіңілім келіп, менің жолдасыма қарсы болды. Біздің үйде тұрмайды, кетсін деді. Мен екі баламды алып жолдасыммен бірге жалдамалы пәтерге шығып кеттік. Бірде аяғым тайып, қолымды сындырып алдым. Оны көрген мамам жолдасым мені ұрып қолымды сындырған деп 102 ға хабарлаған екен. Олар менен, жолдасымнан жауап алды. Солай күніміз ұрыс-керіспен өтіп жатты. Мен бәрінен шаршап кетіп, өзімнің емханамдағы  дәрігеріме смс жаздым. «Бәрінен шаршадым, өзіме қол жұмсаймын, өлгім келеді» деп смс жазып жібердім. Жылап-жылап ұйықтап қалдым. Сол уақытта үйге 103,102, ИДН адамдары келді. Мен ауруханаға алып кетті. Мен ол жақта жатқанда балаларымды балалар үйіне алып кеткен. Қазір сол балаларымды қайтарып алғым келеді. Тиісті мекемелерге барып жүрмін, бірақ өзімнің шамам келмей жүр. Сол баяғы Қызылордада есепте тұрғаным шыға береді. Менің есім дұрыс. Бірақ, олар олай ойламайды,-деп көзіне жас алды кейіпкер.

«Сырласу» айдарына келетін хаттар көп. Кей тағдыр иелерімен тіпті өмірде кездесіп, дәмдес те болдық. Әр адамның сырты күліп жүргенімен, ішінде түрлі тағдыры бар. Сөйлете білсең, төгілер түрлі сыры бар. «Сырласудың» әр кейіпкерімен сөйлескен сайын, «әр адам- бір кітап» деген ойға келемін. Бүгінгі кейіпкеріміздің есімі – Алтынгүл (есімі өзгертілген-ред). Жасы 25те. Бір бөпесі бар әп-әдемі келіншек. Сырттай тіпті еш мұңы жоқтай көрінеді. Бірақ...

Индира КЕРЕЕВА

kerekinfoaktobe@gmail.com

Алтынгүл екеуміз кездейсоқ таныс болдық. Мен ұлымды, ол қызын ойнатып жүргенбіз. Екі бала бірдеңеге таласып, аяқ астынан қырғи-қабақ болып, төбелесіп қалды. Ұлымды алып келіп, «қызды ұруға болмайтынын» түсіндіріп отырсам, ол да қызына «жігітпен жағаласып, арпалыса кетпеу керегін» айтып отыр екен. Екеуміз де бір бірімізге қарап күліп жібердік. Әдетте, мұндай жағдайда екі маманың бір-бірімен келісе қоюы екіталай. Баладан бетер бет жыртысып, бір бірімен төбелесуге дейін баратындарды көріп жүрміз ғой. Мына келіншектің сыпайылығы мен қызына айтқан тәрбиесі қатты ұнап қалды.

• Индира,- дедім өзім қолымды созып, танысуға ниет білдіріп.
• Алтынгүл,- деді ол да жымиып.

Екеуміз сол жерде аналарының түріне қарап, өздері де еріксіз тынышталып қалған екі сәбиді бірге ойнатып жіберіп, ойын алаңының ортасындағы орындыққа жайғастық. Бұрын таныс емес екі адамның әп дегенде сөйлесе кетуі де қиын ғой. Анау-мынауды әңгіме етіп отырғанда, оған біреу звондады. «Ол бәйбішесінің үйінде, бүгін үлкен үйде қонам деді» деген сөзіне қарап, еріксіз елең еттім. Иә, иә, кәсіби әдет. (Тілші қауымы сондай енді)

• Жолдасың бұрын ажырасқан ба еді?,- дедім ол сөйлесіп болған соң.
• Жоқ, күйеуімнің екі отбасы бар. Мен тоқалмын,- деді ол жайбарақат.

Кенет түрім өзгеріп кеткен болса керек, маған қарап күліп жіберді де:

• Оған неге таң қаласың? Қазір екінің бірі ойнас, көңілдес ұстайды. Біздің отағасы керісінше екі отбасы ұстап, зинадан сақтанып жүр,- деді.
• Иә, солайы солай шығар. Бірақ мен күйеуімді басқа біреумен бөлісе алмайтын сияқтымын,- дедім салмақты дауыспен.
• Ал, сенің күйеуіңнің жасырын басқа біреуі жоқ дегенге толық сенімдісің бе? Жасырып, елден қашып тығылып жүргенше, осылай некесін қиып, ашық екі отбасын ұстағаны жақсы емес пе?
• Мүмкін.... Енді әркім өз таңдауын жасайды ғой. Сен қалай бұған келісіп жүрсің? Жап-жассың, өзіңе лайық ешкім табылмауы мүмкін емес қой?
• Менің қазіргі күйеуім маған лайық емес дегің келе ме?
• Лайық деп санасаң, әрине, лайық саған. Дегенмен, отбасы деген тек екі адамның одағы емес пе еді? Үштікке қалай жол беріп жүрсің?,- деп мен де тықақтап қоймаймын.

Алтынгүл бір сәтке қабағын түйіп, ойланып қалды. Оның жүзінен менің сұрағымды жақтырмай тұрғанын, немесе менің өзімді жақтырмай тұрғанын анық аңғара алмадым.

• Негізі, айтуың дұрыс. Осы сөзді басқа түгіл, өзімнің туған шешем де күнде қояды. Тоқал екенімді тіпті бетіме басатынын қайтерсің? Атымды атамай, мені көрсе «тоқал келе жатыр» дейді. Анамнан осындай сөз естігесін, басқалардың сөздеріне ренжуді қойдым,- деді бір кезде.

Осы арада әңгіменің ұзаққа кететінін сезгендей болдым. Ойын алаңындағы кафеге қарай беттедік.

• Мен үш қыздың бірімін. Үйде ортаншы баламын. Апам мен сіңлім де өз құтты орындарына қонып, өз өмірлерін сәтті құрды. Мен біраз жүріп қалдым,-деп бастады ол әңгімесін.

Ұзағырақ дегенде қалай енді? Оқуымды бітіріп, бір жылдай жұмыс жасадым. Сол аралықта тума-туыстың бәрі мені енді байға шықпай қалатындай, осы отырғаным мәңгіліктей, бетіме айта бастады. Ерінбегеннің бәрі маған «күйеуге қашан тиесің?» дей беретін. Оның үстіне артымнан ерген сіңлім 19 жасында тұрмыс құрып кеткен соң, сонымен салыстырып, мен енді кәрі қыз статусына еріксіз көшіп кеткендей болдым. Солай жүргенде жұмыста ауыс-түйіс болып, басшының орынбасары ауысты. Жасы 40-тарға келген ер кісі келді. Өте білімді, өте сыпайы және өте қарапайым адам екен. Мен жасайтын салаға тікелей жауап беретін сол орынбасар болған соң, жұмыста жиі кездесіп қала беретінбіз. Солай жүргенде бір күні жұмыстан тым кештеу шығып, мені үйге дейін өз көлігімен шығарып салды. Отбасы бар екенін білетінмін. Қолынан да неке жүзігін тастамай тағатын. Соған қарап, «не деген адал азамат?» деп іштей өзіме де осындай жар жолықса екен деп тілейтін болдым. Сол үйге шығарып салғаннан кейін маған ватсапта жұмыстан тыс уақытта да жазатынды шығарды. Мен де жауап қайтарып, сөзді көбейтіп қайтейін, ақырында екеуміз бір-бірімізге тек әріптес ретінде қарамайтын болдық. Бірақ, арзан қылық көрсетіп, қол жүгіртіп немесе басқа да арам ой білдірген емес. Қашанда қамқор, мейірімді, сыпайы қалпынан танбайтын. Солай 4-5 ай өтті ғой деймін. Бір күні түскі үзілісте мені тамақтануға шақырды. Шықтық. Сол ас үстінде маған «Менің отбасым бар екенін білесің. Сүйіп қосылған жарыма опасыздық жасағым келмейді, оны тастап кеткім келмейді. Бірақ, сені де ойламасам тұра алмайтын жағдайға жеттім. Келіншегіммен сөйлестім, әлі жауабын бермеді. Бірақ қарсы да болмады. Егер келіссең, сенімен некемізді қидырып, менің екінші отбасым бол. Екеуіңнің де жағдайыңды жасауға шамам жетеді. Тек шын ризалығыңмен келсең болғаны» деп күтпеген ұсыныс жасады. Ойлануға уақыт сұрадым. Содан үйге келіп анаммен ақылдасып едім, анам мүлдем қарсы болды. Тіпті миына да кіріп шықпады. Тіпті менің бұл ұсыныс туралы ойлануға уақыт сұрағанымды да қатты тергеп, ренжіді. Бірақ, мен өз жүрегімді тыңдап, ақыры сол кісіге ерге шықтым. Қазір бір қызым бар. Ол өз уәдесінде тұрып, екі отбасының да жағдайын жасап отыр. Бәйбішесінің қандай жағдайда екенін білмеймін, ол кісімен араласқан емеспін. Өзіме келетін болсам, өміріме ризамын. Әйел ретінде де бақыттымын. Өйткені, күйеуім тарапынан бір жамандық көрген емеспін, тіпті жалғызсырап та көрмеппін. Қазір бала күтімімен үйде отырмын. Тек анам әлі күнге менімен араласпайды. Мереке, туған күн дегендерде құттықтап барсам, елдің көзінше «о, біздің тоқал келді» деп келемеждеп отырады. Өз анамнан ондай сөз есту маған ауыр, сол себепті көп барғым да келмейді,- деп ақтарылды. Алтынгүлдің басындағы жағдай қазір ешкімге таңсық болмаса да, біреудің өмірі біреуге қызық. Іштен бақыт тіледім. Әркім өз өмірінің шебері, өз тағдырының ұстасы.

Редакциядан: Егер Сіз де «Сырласу» айдарына өз өміріңіздің бір үзік сырымен бөліскіңіз келсе, +7 771 687 83 55 Ватсап нөміріне хат жазсаңыз болады. Анонимдікке кепілдік береміз.

Жаңа жылдың алдында кішкентай ұлым ауырып, ауруханадан бір-ақ шықтық. Бір палатада баламыздың тілеуін тілеп, жанымызды шүберекке түйіп жеті әйел жатырмыз. Ешкімнің де артық әңгімеге зауқы жоқ. Арамызда тек бір келіншек қана... «Жүріңіздер, шәй ішейік», «Бірдеңе айтайын ба, тыңдаңыздар» деп бәріміздің көңілімізді аулап отырды. Аты Мира екен.

Индира КЕРЕЕВА

@gazet_kerekinfo

Түскі демалыс кезінде бөпемді ұйықтатып, өзім де қасына қисайып, қалғып бара жатыр екенмін, біреудің иығымнан түрткенінен басымды көтеріп алдым. Мира екен. «Апа, шәй ішкіңіз келмей ме?» дейді. Шәй ішуге аса құлқым болмаса да, елпілдеген көңілін қимай, орнымнан тұрдым. «Тихий часта» дәлізге шығуға болмайды, палатада ұйықтап жатқан науқас сәбилердің мазасын алмайық деп, мүлгіген тыныштықта отырып екеуміз шәй ішкендей болдық. Әсіресе, мен. (Балам ауырса ас батпай қалатыны бар). Мира шкабынан неше түрлі тәтті-дәмдіні шығарып, терлеп-тепшіп шәй ішіп, тамаққа да тойып алды. Арасында сөйлеп отыр.

- Детдомда бір пешеней болса да, сонымен шәй іше беретін едік,- деді бір сөзінде.

Кәсіби әдет қой. Елең еттім.

- Детдомда жұмыс жасайсың ба?

- А? Ааа, жоқ. Мен детдомисткамын ғой.

- Ммм.

Көкейіме келіп қалған «ол жаққа қалай тап болдың?» деген сұрақты қоюға қысылғандай болдым. Өзі айтпаса, біреудің тағдырын қазбаламай-ақ қояйын деп ойладым.

- Бірінші балаңыз ба?,- деді Мира ұлымды меңзеп.

- Жоқ, төртіншім ғой, кенжем.

- Мә, мен сізді жас екен деп отырмын, молодо выглядите,- деп күлді.

- Рахмет. Жас емеспін, биыл 39-ға толам.

- Ого! Ал менің жасым 22-де. Мынау бірінші балам,- деді де телефонын ашып біреуге:

- Балаңның жағдайын біліп кетуге келе алмайсың ба тым болмаса? Мені көр демеймін. Ұлыңа келсейші. Мында барлық балаға папасы келіп жатыр,- деді.

- Папасы жұмыста ма еді?,- дедім сөз бастап.

- Жоқ, баламның папасымен ажырасып жүрміз. Бірақ, ұлым үшін қайтадан қосылғым келеді. Ауылда тұрады. Бір келіп кетуіне болады ғой. Соған ренжіп отырмын,- деді сәл жымиғандай болып.

- Дұрыс. Балаға әке де керек, шеше де керек.

- Шешенің де шешесі болады. Менің шешемдей шеше болса, керек емес,- деді ол.

Сөйтті де өз өмірін басынан аяқ баяндай жөнелді.

- Мен есімді білгелі балалар үйінде өстім. Сол жерден шықтым. Тәрбиешілер бізді бала кезімізде жаман ұратын еді. Сәл есейгесін ұрмайтын болды. Айтайын дегенім бұл емес. Шеше туралы... Детдомнан шыққасын шешені («мамамды, шешемді» деген жоқ, тап осылай шешені деді - ред) тауып алдым. Менен басқа тағы үш баласы бар екен. Бір анадан төртеуміз. Бірақ әкелеріміз әр түрлі. Ана үш бауырымның да әкелерімен заңды некеге тұрған. Ал менің әкем бұған үйленбеген. Соған ерегесіп, мені балалар үйіне тапсырып жіберіпті,- деп терең күрсінді.

- Ерегесіп?

- Иә. Әкем өзіне үйленбеді деп туа сала екі айдан соң өткізіп жіберген. Менің не жазығым бар? Әкеме бермеді ме екен тым болмаса?

- Өзінен сұрамадың ба?

- Сұрадым ғой. Ойымдағы барлық сұрақты қойдым. Тіпті бетінен шапалақпен ұрып та жібердім. «Басқа үш балаңды бауырыңда өсіріп, жалғыз өзімді тентіретіп неге бұлай жасадың?» деп жыладым да.

- Не деді?

- Жарытып ештеңе түсіндіре алмады. Нағашыларым жақсы адамдар екен. Олар мен туралы тіпті білмейтін де болып шықты. Нағашыларыммен қазір жақсы араласамын. Осы жатқанымда да артымнан ыстық тамақ әкеліп тұрған сол нағашым,- деді де үнсіз қалды.

Мен де үнсізбін. Осылай отырып, шәйімізді ішіп, әркім өз орнына барып жаттық. Осы аралықта күйеуім звондап, біраз сөйлестік. Мен тұтқаны қойғаным сол, Мира тағы да әңгімесін бастады.

- Менің күйеуімнің менімен де, баламен де ісі жоқ. Екеуміз заңды некеге тұрмағанбыз да. Ішіп келіп мені ұратын. Аяғым ауыр кезде талай таяқ жеп жаттым. Енем бар. Көре тұра, қалай жаны ашымайтынын білмеймін, бір келіп болыспайтын.

- Мира, сөзіңді бөлгеніме ренжіме, қайынжұртын жамандайтын келіншектерді аса жақтырмайтыным бар еді,- дедім «бытовуха» әңгіме тыңдағым келмей,

- Маған сенің қайынжұртың емес, өзіңнің қиын тағдырың қызығырақ. Балалар үйінің ар жағындағы тағдырлар қалай, ол жақта қандай өмір бар, соны айтшы.

- Балалар үйінде кішкентайымыздан таяқ жейтінбіз. А, сосын, бізге деп адамдардың әкелген тәтті-дәмділері өзімізге бұйырмайтын. Сондықтан қайырымдылық шаралары кезінде сыйлығымызды өзіміз сол жерде жеп қоюға тырысатынбыз. Бірақ, сол үшін де таяқ жейміз.

- «Балалар үйінен шыққаннан кейін бәрінің өмірі бұзылып кетеді» дейді, сол қаншалықты рас?

- Ол енді адамға байланысты шығар. Бірақ, балалар үйінен шыққасын, бәрі туыстарын іздейді. Ол шындық. Детдомист балалардың бәрі «өскесін әке-шешемді іздеп табамын» деген арманмен өмір сүреді. Біз де қыздармен бір бөлмеде жатып, «өскесін анамызды тауып алатынымызды, ол бізді көрген бойда бізден қапыда айырылып қалғанын, ол да бізді өмір бойы іздеп, таппай жүргенін айтады» деп қиялдайтынбыз. Сол қиялымызға өзіміз сенеміз. Бірақ, өкінішке қарай, біздің ойымыздағыдай болмайды. Біз өмір бойы аңсап, көруді, кездесуді армандаған шешеміз әдетте өз өмірін бейқам сүріп жатады, немесе бізді көргісі де келмейді.

- Қалай болса да, анаң ғой. Кешіруің керек шығар... Өзің де ана болдың, міне.

- Апа, мен шешені кешірдім. Бірақ араласқым да, көргім де келмейді. Мені баға алмай немесе өмірі қиындыққа ұшырап, амалсыздықтан осындай қадамға барды дейін десем, басқа үш баласын өсіріп, баққан. Үш бала сыйған жерге мен неге сыймадым сонда? Әкеме ерегесіп, менің тағдырымды қоқысқа тастай салған ғой.

- Әкеңді таптың ба?

- Иә, ол кісінің басқа семьясы бар, ол жақта да балалары бар. Ол бауырларым менімен араласқысы келмейді. Тіпті мен өмірде мүлдем жоқ сияқты сыңай танытады. Әкем де сол. Менің өз қызы екеніне күмәнмен қарады. ДНК тапсырып, әкелігін анықтадық. Сонда да мені өмірінен сызып тастады. Ендігі арманым, мына ұлдың әкесіне қайтадан қосылып, мұны жалғыз қылмай тағы бір бауырын тусам. Шешенің жолын қуғым келмейді,- деді.

Мен естігенімді қорытып үнсіз жатырмын. Ол да үнсіз. Сәлден соң:

- Апай, сіз осы кім болып жасайсыз?,- деп сұрады аса сақтықпен.

- Журналиспін.

- А, бәсе, бүкіл өмірімді жайып салдым ғой, әдетте ешкімге ашыла қоймаймын. Біздер, жетімдер, ешкімге сенбейміз,- деп күлді.

Екеуміздің әңгімемізді басқа әйелдер де тыңдап жатыр екен. Сол күні жазылып шыққандар Мираға деп үйінен келген ыстық тамақтарын қалдырып кетіп жатты... Мира да ақкөңіл, елпілдеген қалпымен бәріне алғыс айтып жатты.