Қытайлық инвестор Ақтөбені мыс қалдықтарының үйіндісіне айналдырудан бас тартты

Соған қарамастан, компания мыс зауытын дәл облыс орталығында салу талабынан бас тартпай отыр. Бас директордың айтуынша, Ақтөбеде тек мыс сымдары ғана өндіріледі.

Ренат ТАИПОВ

aktobetimes@list.ru

     Сәрсенбі, 7 қазанда «Ақтөбе» арнайы экономикалық аймағын басқарушы компания «Phoenix Industrial Group» ЖШС бас директорының ресми мәлімдемесін жариялады. Чжао Цзиньбяо мырзаның айтуынша, компания Ақтөбеде мыс зауытын салу жобасына өзгерістер енгізу туралы шешім қабылдаған. Әуежай маңында салу жоспарланып отырған жаңа зауытта Ақтөбеге дайын күйінде жеткізілетін шикізаттан тек мыс сымдары ғана өндірілмек.

Еске сала кетейік, бұған дейін компания Қазақстанның түкпір-түкпірінен, тіпті басқа елдерден де облыс орталығына құрамында мыс бар металл сынықтарын орасан көп көлемде жеткізуді жоспарлаған болатын. Зауытта осы металл сынықтарынан мыс бөліп алынып, кейін балқытуға жіберілуі тиіс еді. Одан әрі мыс табақтары, кейін мыс шыбықтары өндіріліп, соңында олар пластикпен қапталып, сымдар шығарылмақ болған. Ал мұның салдарынан әуежай маңындағы аумақ алып металл сынықтарын қабылдау орнына айналар еді.

    Жылына 100 мың тонна мыс өнімін өндіру кезінде зауыт атмосфераға шамамен 500 тонна зиянды зат шығарып, жыл сайын әртүрлі қалдықтардың кемінде 6 000 тоннасын түзетін еді. Қала мен облыс үшін аса зиянды саналатын бұл жобаға Ақтөбе тұрғындарының басым бөлігі, соның ішінде экобелсенділер мен ғылыми сарапшылар үзілді-кесілді қарсы шықты. Инвесторлардың ақтөбеліктерге арнап Қытайға ұйымдастырған сапары да жобаның қабылдануына ықпал ете алмады. Белгілі эколог-қорғаушы Евгений Лазарчук Қытайдағы мыс өндіретін кәсіпорындарды аралап көргеннен кейін Ақтөбеде қалдықтардан экологиялық таза мыс өндіретін зауыт салуға болатынына күмән келтірді. Сондай-ақ ол зауытты «тұрғын аудандардан барынша алыс жерде» салу қажет деген қорытындыға келді.  Чжао Цзиньбяо мырза әзірге зауытын Ақтөбеден алысырақ жерге көшіруді жоспарлап отырған жоқ. Алайда кәсіпорында қайталама шикізат та пайдаланылмайды.«Мыс катанкасын өндіру кезеңі, соның ішінде мысты балқыту және түсті металдардың қайталама шикізатын өңдеу жаңартылған тұжырымдамадан алынып тасталды, - делінген «Phoenix Industrial Group» ЖШС директорының мәлімдемесінде.-Жаңартылған технологиялық схемаға сәйкес, негізгі шикізат ретінде дайын мыс катанкасы пайдаланылатын болады. Өндірістік цикл мыс сымын созу, сымдарды бұрау және ток өткізгіш өзектерді қалыптастыру, экструзиялау және оқшаулағыш қабат жағу, қалыптау, кабельді құрастыру, сапасын бақылау және дайын өнім шығару кезеңдерін қамтиды. Өндіріс барысында мыс балқыту, түсті металдардың қайталама шикізатын өңдеу және металды балқытуға байланысты өзге де жоғары температуралы процестер қарастырылмаған… Біз электр сымдары мен кабельдер өндіруге басымдық беру туралы шешім қабылдадық, өйткені мұндай технологиялық схема өндірістің қоршаған ортаға әсерін барынша азайтуға мүмкіндік береді».

Чжао Цзиньбяоның арнайы экономикалық аймақты басқарушы компанияның атына жолдаған хаты.

  Мыс зауытының қалдықтары мен атмосфераға шығаратын зиянды заттарының көлемі алдын ала есептелген жаңа жобасы әзірге жұртшылыққа ұсынылған жоқ. Экологиялық порталға жоспарланып отырған қызмет туралы жаңа өтініштер де түспеген.Сонымен қатар Чжао Цзиньбяоның айтуынша, «салалық сарапшылардың алдын ала бағалауына сәйкес, жаңартылған технологиялық схеманы ескере отырып, өндіріс нысаны III санаттағы объектілерге қойылатын талаптарға сәйкес келеді». Яғни, оның мәлімдеуінше, кәсіпорын «қоршаған ортаға теріс әсері елеусіз объектілер» санатына жатқызылады. «Ақтөбе» арнайы экономикалық аймағындағы зауыт орналасатын аумақ.

Жобаға салынатын инвестиция көлемі 100 миллион АҚШ долларынан 35 миллион долларға дейін қысқартылды. Зауытта барлығы 100 адамнан аспайтын қызметкер жұмысқа орналаса алады. Айта кету керек, бұрынғы жоба да жаппай жұмысқа орналасуға мүмкіндік бермейтін еді: ол кезде зауытта небәрі 250 адам еңбек ете алар еді.

  Жаңа жоба қоғамдық тыңдауға шығарылады деп үміттенеміз. Қалдықтар мен зиянды шығарындылар көлемі орасан зор болған алдыңғы жобаны қытайлық инвесторлар қоғамдық тыңдаулар өткізу рәсімін айналып өтіп, тек экологиялық скрининг рәсімі арқылы мақұлдатуға тырысқан болатын.