Бұл жоба емес, Ақтөбені құрту!
Мыс зауытын салу жобасы бойынша«Жоспарланып отырған қызмет туралы мәлімдемені»«АТ» редакциясы бірнеше ғалымдар мен экобелсенділерге жолдаған болатын.5 тамыз, сәрсенбі күнге дейінпікір білдіру туралы өтінішке тек «Табандылық және бірлескен іс-қимыл» қоғамдық қорының директоры Александр Мандрыкинғана жауап берді.Зауытты іске қосу жоспары эколог-қорғаушының наразылығын туғызды.
Ренат ТАИПОВ
«Техникалық тұрғыдан алғанда, бұл жоба емес, Ақтөбені құрту. Зауыттың қалаға дәл осындай жақын орналасуының өзі үлкен қауіп!» – дейді Александр Васильевич.«Құжатта көрсетілген шығарындылар көлемі өте жоғары – шамамен 500 тонна, ал қалдықтар көлемі – 6 000 тонна! Мұның бәрі қалаға не үшін қажет?Ақтөбе онсыз да шығарындылар, қалдықтар, су тұтыну және кәріз жүйесіне түсетін ағын сулар бойынша шамадан тыс жүктемеге ұшырап отыр. Біз қазірдің өзінде бар қалдықтарды өңдеп үлгере алмай жатырмыз. Енді оған тағы мыс зауыты қосылмақ!Ал мұның барлығы үшін халық өз денсаулығымен, балаларының және болашақ ұрпақтың денсаулығымен төлейді. Ақтөбе аутизм диагнозы қойылған балалар саны бойынша көш бастап тұр. Қандай жағдайға жеттік!»
«Мына құжатта халықты жұмыспен қамтимыз деп жазылған. Бірақ бұл біздің қаламыздың ауқымымен салыстырғанда өте аз көрсеткіш.Одан бөлек, оң әсерлер қатарында: «Мыс сынықтарын қайта өңдеу және мыс өнімдерін өндіру бойынша интеграцияланған кластер құру жобасын іске асыру Қазақстанда түсті металдардың қайталама шикізатын өңдеудің жаңа индустриялық экожүйесін қалыптастыруға мүмкіндік береді» деп көрсетілген.Бірақ Ақтөбеге пайдасы туралы сөз болып отырғанда, мұнда Қазақстанның қандай қатысы бар? Қандай тағы «индустриялық экожүйе»?Біз Алға химия зауытының зардабын 1932 жылдан бері тартып келеміз. Қайта өңделген түсті металдарды өңдеу Ақтөбе үшін ешқандай пайда әкелуі мүмкін емес». «Құжаттарда тұйық циклді қайта өңдеу жүйесі туралы ештеңе айтылмаған. Егер Қазақстанда осындай зауыт салу туралы шешім қабылданса, оны Балқаш мыс комбинатының маңына орналастыруға болар еді. Оны экологиялық мәселесі көп, зардап шеккен Ақтөбеге салудың қандай қажеті бар?!»Александр Васильевич зауыт жобасында көрсетілген су тұтыну көлеміне де егжей-тегжейлі тоқталды:«Олардың көрсеткен сандары бір-біріне сәйкес келмейді, қисынға келмейді. Зауыт құрылысы кезеңінде 140 мың текше метр суқажет болады деп жазылған. Бұл – Ақтөбе қаласының тәуліктік жоспарлы су тұтыну көлеміне жуық көрсеткіш. Ал біздің қалада су тапшылығы бар: бізге 30–40 мың текше метр су жетіспейді. Қала әкімі де мойындайды: төрт жаңа тұрғын алабына су жеткіліксіз. Сонда зауытқа мұндай көлемдегі суды қайдан алады?Бүгін маған үш бау-бақша ұжымынан адамдар келді. Ол жерлерде 200-ден астам отбасы тұрады. Бірақ олардың суы жоқ, мүлде жоқ!Құжатта тазартылған ағын сулар қалалық кәріз жүйесіне жіберілетіні көрсетілген. Бірақ технологиялық үдеріс тағы да нақты жазылмаған. Мұндай көлемдегі қалдық суларды ешқандай тазарту қондырғылары көтере алмайды. Осы зауыт жобасымен бізге қаланың астына дайын бомба қойып бергендей!»
